Бүгүн ЖМКда

Илон Маскка таандык болгон Х социалдык тармагы Tasnim ирандык маалымат агенттигинин аккаунтун блокко салды.

Tasnim аккаунту учурда англис тилинде жеткиликтүү болбой калды. Соцтармактагы баракчасын ачуу аракетин кайра-кайра кайталанда, “аккаунттун активдүүлүгү токтотулду” деген жазуу чыгууда.

Ошондой эле, “Х соцтармактын эрежесин бузган аккаунттардын ишмердүүлүгүн токтотот” дегенди да окууга болот.

Таттууга болгон күчтүү каалоо эмнени билдирерин россиялык гастроэнтеролог Екатерина Кашух түшүндүрдү.

Айтымында, мындай каалоо нутриент таңкыстыгынан улам жаралат.

“Белокту жетиштүү кабыл алганда, ал тоюу сезимин берет. Ал жетишсиз болсо, анда адам тамактангандан кийин дагы аз убакыттан соң ачкалыкты сезип, кайсы бир азыкты жегиси келет. Бул көбүнчө таттуу болот”, – дейт ал.

Врач менюга балык, канаттуу этин, быштак жана жумуртка кошууну сунуштаган.

Айтымында, нутриент узак убакыт жетишсиз болгондо, ички органдардын олуттуу бузулушуна алып келет.

Улуу Британиядагы фунт стерлинг менен эсептегендеги миллионерлердин саны 2008-жылдагы дүйнөлүк каржы кризисинен берки эң төмөнкү деңгээлге жетти.

Бул Адам Смит британиялык институттун изилдөөсүндө белгилүү болгон.

Анда айтылгандай, Британияда учурда мурдагыга салыштырмалуу миллионерлер аз.

Өлкөдө 442 миң фунт миллионерлери бар, бул 2024-жылга салыштырмалуу 7 пайызга төмөн.

Эксперттер бул тенденцияны пайыздык чендердин жогорулашы, өлкөнүн экономикасына болгон ишенимдин жоктугу, аманаттардын деңгээлинин төмөндүгү жана бай адамдардын Улуу Британияда калууга же ал жакка көчүп барууга болгон каалоосунун азайышы менен байланыштырышат.

Вашингтон администрациясы АКШнын буга чейинки мыйзамдары менен белгиленген 400 миллион долларлык аскердик жардамды Киевге берерин конгресске кабарлады, бирок бул 2028-жылдан эрте болбойт, болгондо да 2028-жылдын октябрь айынан 2029-жылдын сентябрь айына чейинки убакытта.

Булактардын маалыматына караганда, май айында Пентагон конгресске кат жолдоп, анда аталган каражаттарды коротуу планын тактаган. Документте каражатты берүү процесси 2029-жылдын сентябрь айынын аягында бүтөт деп жазылган, ал эми Дональд Трамптын президенттик мөөнөтү 2029-жылдын январь айында аяктайт.

Конгресстин айрым мүчөлөрү жардам өтө жай берилип жатканына нааразычылыгын билдиришкен.

Бул каражаттардын 200 миллион долларын Украина курал-жарактарга коротсо, 100 миллиондойун ар кандай техника жана ага тетиктерди сатып алат. Дагы 100 миңи согуштук жүктөрдү жеткирүү кызматына төлөнөт.

Тажикстан бийлиги улуттук салттарга ылайык келбеген көрүнүштөрдү сырткы келбетке кошууга тыюу салуу чараларын улантууда.

Өзгөчө көңүл “тажик маданиятына чоочун болгон” кийимдерди алып келүүгө жана кийүүгө тыюу  салууга коюлууда. Биринчи кезекте булар кара түстөгү хиджабдар жана араб кийимдеринин бир катар түрлөрү. Жергиликтүү бийлик өкүлдөрү шаарларда жана айылдарда түшүндүрүү иштерин жүргүзүп, аялдарды тажик улуттук салттуу кийимдерине басым жасоого чакырышууда.

Андан тышкары диний экстремизм менен байланышкан сакал койгон эркектерге да көзөмөл күчөп жатат. Сакалын өстүрүп алгандарга административдик чаралар көрүлүп, аны алып салууга мажбурлашат жана дайыма сакалы кырылганын тастыктап турууну талап кылышат.

Аралыктан иштөө жашообуздун бир бөлүгүнө айланганына көп болду. Бирок комфорт жана убакытты үнөмдөө менен бирге “удаленка” адам ден соолугуна бир катар тобокелчиликтерди жаратат. Бул тууралуу клиникалык психолог Кристина Морозова айтып берген.

Ал белгилегендей, үйдөн иштеген адамдардын арасында тынчсыздануу жана депрессия, эмоционалдык түгөнүү жана кесиптик күйүү белгилери көп байкалат. Бул аралыктан иштөө адамды жумуш ордунда пайда болчу социалдык байланыштардын маанилүү ачкычынан ажыратат.

“Күндүзгү баарлашуулар жоктугун жумуш убактысынан башка учурда компенсациялай албаган жалгыз адамдар көбүнчө аярлуу. Уюштуруучулук жөндөмү жок же өтө көп иштеген адамдар, ошондой эле үйүндө өзүнчө жумуш ордун жасап албаган, ашканада, уктоочу бөлмөдө же диванда отуруп иштөөгө аргасыз болгон адамдар дагы кесепетке көбүрөөк чалдыгышат”, – деди Морозова.

Айтымында, мисалы керебетте отуруп иштегенде мээ акырындык менен керебетти уктоочу жай эмес, жумуш маселелерин чечүүчү, тапшырмаларды аткаруучу жана дайыма чыңалып туруучу жай катары кабыл ала баштайт. Анан көңүл коюу да, денени бош таштоо да мүмкүн болбой калат. Ошондуктан психолог үйдө иштегендерге көңүлдү буруу ритуалдарын сактоого чакырат – мисалы, жумуш убактысы бүткөндөн кийин дароо үй жанына кыска сейилдөөгө чыгуу – бул жумуштан үйгө кайтып келаткандай сезим берет. Же жумуш убактысында башка кийим кийип, жумуш бүткөндөн кийин аны алмаштыруу.

Жаңы изилдөөгө ылайык, өмүрдүн узактыгы дайыма эле жакшы ден соолукту билдире бербейт. Окумуштуулар Сингапурдун жашоочулары узак өмүр сүрүүчүлөр катары рекорддук көрсөткүчкө жетишкенине карабастан, көп бөлүгү өмүрүнүн акыркы жылдарын оору менен алышып өткөрүшөт.

2023-жылы дүйнөнүн 204 өлкөсүнө жасалган талдоо сингапурлуктар орто эсеп менен 85 жаштан өйдө жашаарын көрсөткөн. Бирок Сингапур улуттук университетинин доктору Мари Нг белгилегендей, “бул өлкөдөгү узак жашоо ойлонулган узак мөөнөттүү саясат”.

Окумуштуулар дени сак өмүрдүн узактыгын баалашкан – адам саламаттыгында олуттуу көйгөйлөрсүз жашаган учур. Аныкталгандай, сингапурлуктар 80 жашка чейин жашашат, бирок акыркы 11,2 жылды начар ден соолук менен өткөрүшөт.

Өмүрүнүн акыркы жылдары оору менен алышып өткөрүү көп болгон өлкөлөр арасында АКШ биринчи орунда – ал жакта орто эсеп менен 14 жыл ден соолук менен алышып өтөт. Андан кийин Австрия – 13,9 жыл, Канада – 13,7 жыл, Жаңы Зеландия – 13,1 жыл, Нидерланды жана Сан-Марино – 12,7 жыл. Швейцария менен Ливан – 12,8 жыл, Улуу Британия менен Пуэрто-Рико – 12,7 жыл.

“Калктын басымдуу бөлүгү ондогон жылдар, кээде андан да көп мезгил ден соолугу начарлап жашашат. Бул демек, көп жылдар белдеги оору, угууну жоготуу, неврологиялык бузулуу жана диабет сыяктуу өнөкөт оорулар менен алышууга коройт”, – деп түшүндүргөн доктор Мари Нг.

АКШда изилдөөчүлөр жер алдынан “сүт” менен толтурулган байыркы бассейн табышты. Бул Нью-Мексико штатында болгон.

Бассейн жер алдында жайгашып, адамдардын көзүнө жүздөгөн жылдар бою чалдыккан эмес. болжол менен 210 метрлик бассейн бир караганда сүт түстөгү кир сууга толгондой көрүнөт.

А чынында суу өтө таза болуп чыкты. Өзгөчө түстү үңкүрдүн дубалдарындагы жана түбүндөгү ак минералдык калдыктар чагылдырып турган. Изилдөөчүлөр бассейн байыркы жамгыр сууларынан жаралган деген тыянакты карманышууда.

Бассейндин  четтериндеги түзүлуштөр окумуштуулардын өзгөчө кызыгуусун жаратты. Алар адамдын дээрлик эч кандай кийлигишүүсүз калыптанган микроорганизмдердин колониялары менен байланыштуу болушу мүмкүн. Дал ушул себептен улам мындай таза суу объектилери чоң илимий мааниге ээ: алар жер үстүнөн келген микроорганизмдер жана заттар менен булгануу деңгээли минималдуу болгон шартта микробдук жашоону изилдөөгө мүмкүндүк берет.

Россия президенти Владимир Путин эмгек мигранттарына жана алардын үй-бүлөсүнө карата жаңы талаптарды киргизген мыйзамга кол койду.

Эми ага ылайык, чет өлкөлүк жумушчу өзүн жана өзү менен Россияда чогуу жашаган, анын карамагында болгон жакындарын аймактык коэффициентке көбөйтүлгөн жашоо минимумунан кем эмес киреше менен камсыз кылууга милдеттүү.

Эгерде мигранттын кирешеси жашоо минимумунан аз болсо, ага патентти узартууга  же жумушка уруксат берүүдөн баш тартылат. Мындай учурда ал эрезеге жете элек балдары менен бирге Россиянын аймагынан 15 күндүн ичинде чыгып кетиши керек, бул эгерде үй-бүлөнүн өлкө аймагында калууга башка мыйзамдуу негиздери болбогон учурда.

Эмгек мигранттарынын балдары Россияда ата-энесинин патентинин же жумушка уруксат берүүчү документинин мөөнөтү аяктаганга чейин гана боло алышат.

18 жашка чыгышкандан кийин алар 30 күндүн ичинде өлкөдөн чыгып кетиши керек же жеке эмгек патентин алууга арыз жазып, салык боюнча аванстык төлөм төлөшү керек. Россиянын аймагында калууга башка мыйзамдуу негиздери барларга бул эреже колдонулбайт.

Жаңы талаптар 2026-жылдын 1-октябрынан тартып күчүнө кирет.

Аномалдык аба ырайы, өзгөчө ысык толкундардын жыштыгынын көбөйүшү климаттын өзгөргөндүгүнүн негизги белгиси болуп саналат.

Бул тууралуу Италиянын Камерино университетинин физикалык география жана климаттык тобокелдиктер боюнча окутуучусу Массимилиано Фаззини билдирди.

Эксперттин айтымында, акыркы жылдары Борбор Европада бир жылуу мезгилге орто эсеп менен беш-жети ысык толкун туура келет. Толкундардын узактыгы дээрлик өзгөргөн жок жана алты-жети күнгө созулат.

Фаззини климат өтө тез өзгөрүп жатканын баса белгиледи – акыркы 50 жылда Чыгыш Европада температура болжол менен 0,5 градуска жогорулады.

"Бирок бул өзгөрүүлөрдүн эң байкаларлык кесепети – климаттын экстремалдуу болушу. Адам июль айынын орточо температурасы 21 жана 22 градус ортосундагы айырманы сезе албайт, бирок климаттык байкоолор орточо температуранын гана эмес, биринчи кезекте ысык толкундардын жыштыгынын жана интенсивдүүлүгүнүн жогорулап жатканын көрсөтүп турат", – деди климатолог.

Иран бийлиги Тегеран менен Вашингтондун ортосунда ортомчулук милдетти аткарып жаткан Пакистанды Иран АКШ өкүлдөрү менен сүйлөшүүгө чекит койбогонун, болгону сүйлөшүү процессин убактылуу токтотконуна кабардар кылды.

Тегеран Исламабадка ошондой эле, сүйлөшүүлөрдү буга чейин тараптар жетишкен эки тараптык түшүнүүчүлүк тууралуу меморандумга ылайык жүргүзүү зарылдыгын билдирди.

Иран Ормуз кысыгындагы маселелер боюнча сүйлөшүүлөрдү, андан кийин тоңдурулган ирандык активдерди бошотууну, анан ядролук маселени чечүүнү биринчи кезекте жандандырууну талап кылууда.

Россиялык куткаруучулар Эльбрус тоосунда издөө иштерин дагы бир жолу кайталашты. Каза болгон альпинисттердин биринин сөөгү табылды.

Эльбрус тоосунун 5300 метр бийиктигинде альпинисттер тобу жардам сурап жатышканы тууралуу маалымат келген. Ставрополь крайынан жана Тула облусунан эки альпинист өз маршрутун каттатышкан. Россиянын Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин куткаруучулары келгенде, бир альпинист каза болгондугу аныкталды. Учурда экинчи альпинистти эвакуациялоо иштери жүрүп жатат.

Бул аталган тоодогу акыркы учурдагы биринчи трагедия эмес. Буга чейин да беш чет өлкөлүк альпинист бийиктиктен ылдый өз алдынча түшө албай каза болушканы белгилүү болгон. Андан тышкары 19-июлда Эльбруска чыгып баратып, 11 жаштагы бала да көз жумган.

Британиядагы 120дан ашуун бай жарандар өкмөткө кайрылуу жолдошуп, 10 миллион фунт стерлингден ашкан байлыкка эки пайыздык салык киргизүүнү сунушташты.

“Бизге бул оңой эле. Кеп жашаш үчүн күн сайын жумушка барып-келгендер үчүн салынчу салык тууралуу болуп жаткан жок, а эң бай адамдар, капиталдарынын эсебинен киреше тапкан адамдар тууралуу болууда. Миллионерлер – патриот адамдар. Биз өлкөбүздү сүйөбүз жана анын өнүгүшүн каалайбыз. Бирок бул үчүн инвестиция керек, а мындай инвестиция үчүн капиталдын пайдаланыла элек башкы булагы бизде салык салынбаган байлык катары турат”, – деп айтылган ачык кайрылууда.

Кайрылуунун авторлору аларга салынган салык бир топ акыйкат коомдун түзүлүшүнө алып келерин белгилешкен.

Кайрылууга кол койгондордун арасында музыкалык продюсер Брайан Ино, Англиянын футбол боюнча улуттук курама командасынын мурдагы чабуулчусу Гари Линекер, жазуучу Вэл Макдермид, кинорежиссер Ричард Кертис жана башкалар бар.

Июнь айындагы аномалдуу ысык Улуу Британияны 1,5 миллиард еврого чыгаша кылды.

Лондон экономика мектебинин алдындагы Грантэм атындагы Климаттын өзгөрүшү жана айлана-чөйрө боюнча изилдөө институту Улуу Британиянын 1950 жаранынын арасында сурамжылоо жүргүзүп, бир катар тыянактарды чыгарды. Отчетто белгиленгендей, сурамжылоо ысыктан улам адамдар 22-июндан башталган жума ичинде болжол менен 30 мүнөткө аз иштешкенин көрсөткөн.

Оор физикалык жумуш менен алектенген жумушчулар, анын ичинде курулушчулар жана айыл чарба ишканаларынын жумушчулары жумуш убактысын андан да көп кыскартышкан, ал эми сурамжылоонун 3,6 пайыз катышуучусу катуу ысык маалында такыр эле иштешкен эмес.

Андан тышкары эмгекке жарамдуу британиялыктардын 87 пайызы ысыкта жок дегенде бир жолу баш айланууну же жүрөктүн лакылдашын сезишкен, алтурмак эсин жоготкон да учурлар болгон. 5 пайызы медициналык жардамга кайрылышкан.

Москванын 43 жаштагы тургуну мурдагы күйөөсүнөн күтүлбөгөн белек – кофемашина алган.

Бирок мурдагы күйөөсүнүн берешендигинен шектенген аял белекти текшерип көрүүнү чечип, мастерге алып барган. А ал жактан кофемашинанын ичине катылган аудиожаздыруучу аппарат табылган.

Аял укук коргоо органдарына кайрылдыбы же кайрылган жокпу, белгисиз.

Соцтармактардын колдонуучулары аялдын таламын талашып, өздөрүнүн башынан өткөргөндөрүн, мисалы, кондиционер жана автоунаа аркылуу “мурдагы күйөөлөрүнөн сюрприз алышканын” билдиришкен.

Москвадагы Замоскворецкий райондук соту "Мираж" тобунун мурдагы солисти Маргарита Суханкинанын топтун композитору жана продюсери Андрей Литягин менен алардын биргелешкен жазууларына болгон укуктарга байланыштуу талашында Суханкинанын пайдасына чечим чыгарды.

Иштин материалдарына ылайык, Суханкина “Мираждын” бир катар хиттеринин аткаруучусу катары – "100 звезд", "Мерцает ночь", "Звезды молчат", "Я больше не прошу", "Музыка нас связала" ж.б. ырларды өз алдынча аткарууга укуктуу экенин далилдегиси келген.

2023-жылы Литягин ырчынын макулдугу жок эле 29 биргелешкен чыгармаларга укуктук жактан ээлик кылып алган жана ага эч кандай сыйлык төлөп берген эмес.

Эми сот Андрей Литягинге “Мираж” тобу тарабынан аткарылган чыгармаларга Суханкинасыз ээлик кылууга тыюу салды. Ошондой эле 8 миллион рублдан ашуун компенсация төлөп берүүгө милдеттендирди.

Франциялык парламент 15 жаштан кичүү балдарга социалдык тармактарга кирүүгө тыюу салуу боюнча мыйзам долбоорун колдоду. Ошону менен Франция ЕБдеги мындай тыюу салууну кабыл алган биринчи өлкө болуп калат.

Президент Эммануэль Макрон бул чаранын кабыл алуусун активдүү колдоодо, соцтармактагы баракчасына Франция Европадагы балдарды жана өспүрүмдөрдү коргоо жаатында алдыңкы күч экенин белгилеген. Ал парламентке ыраазычылык билдирип, бул чечим Конституциялык кеңештин колдоосунан өтүшү керектигин кошумчалаган. Буга чейин Макрон тыюу салуу сентябрдан баштап күчүнө кирээрине ишеним арткан.

1-сентябрдан тартып соцтармактар 15 жаштан кичүү балдарга жаңы аккаунттарды ачууга тыюу салышы керек. А 2027-жылдын 1-январынан тартып жаш француздардын мурда катталган аккаунттары да өчүрүлөт. Аны менен катар мыйзам тыюу салууну бузган балдарга же алардын ата-энелерине кандайдыр бир жаза караган эмес.

Улуу Британиянын жаңы премьер-министри Энди Бернэм АКШнын Иранга сокку уруу үчүн британиялык аскердик базаларды колдонуусуна мурдагы премьер-министр Кир Стармер берген макулдукту жокко чыгарган жок.

Маалыматка ылайык, 17-июлда Стармер Иранга каршы АКШнын аскердик аракеттерин жандандыруу боюнча Улуу Британиянын көз карашын талкуулоо үчүн чиновниктердин катышуусунда жолугушуу өткөргөн. Талкуулардын жыйынтыгында британ бийлиги Вашингтонго кайрадан падышалыктын аскер базаларын Ирандын ракета кампаларына жана Ормуз кысыгындагы кемелерди аткылоочу объектилерге сокку урууга укук берүү чечимин кабыл алды.

Индия океанынын Диего-Гарсия аралындагы биргелешкен британиялык-америкалык база жана Англиянын Глостершир графтыгындагы Фэрфорд авиабазасы, АКШнын Европадагы оор бомбардировщиктерди жайгаштыруунун негизги пункту болуп саналат. Лондон мындай соккуларды коргонуу операциялары деп мүнөздөйт.

Кытай менен Россия иран-америкалык согуш учурунда Тегерандын айрым аракеттерин кубаттайт. Бул тууралуу АКШнын коргонуу министри Пит Херсет билдирген.

Айтымында, Москва жана Пекин ислам республикасына “ар кандай деңгээлде” жардам берет.

Херсет Иранга каршы согуш Америкага болжол менен 37,5 миллиард доллар чыгым алып келгенин билдирген.

Европаданы аномалдуу ысыктын себеби Арктикада абанын жылышына байланыштуу, анын айынан түштүктөн келген ысык аба муздоого үлгүрбөй түндүккө кетүүдө.

Бул тууралуу Камерино университетинин физикалык география жана климаттык тобокелдиктер боюнча окутуучусу Массимилиано Фаццини билдирди.

“Деңиздердеги жылуулук көбүрөөк сезиле баштады, айрыкча бул Арктикага жана түндүн деңиздерине таандык. Мындан улам океан системасында, кургакта жана атмосферадагы энергиянын саны көбөйүүдө. Жыйынтыгында, субтропикалык аба алыскы түндүккө да жетип барууда”, – деген эксперт.

Климотолог белгилегендей, бул процесстердин жыйынтыгына ар бир жай сайын көп кездеше баштачу ысык аба айланат.

Европа акыркы жылдардагы эң бир ысык жайды башынан өткөрүүдө, көбүрөөк Испания, Португалия, Франция, Италия жана Греция жабыркады. Апеннин жарым аралында үчүнчү ирет ысык толкун башталды.