Кыргызстандын калкы: өмүрдүн узактыгы өсүп, төрөлүү төмөндөөдө

2024-жылы Кыргызстандагы төрөлгөндөгү өмүрдүн узактыгы кыздар үчүн 76,6 жыл, ал эми балдар үчүн 68,4 жылды түзгөн. Ошентип, гендердик айырмачылык орточо эсеп менен 8 жыл бойдон калууда. Өмүрдүн узактыгындагы айырмачылык өлүм көрсөткүчтөрү менен байланыштуу.

Улуттук статистика комитетинин маалыматы боюнча, эркектердин өлүмү аялдардын өлүмүнө караганда 1,3 эсе жогору.

Аялдардын пенсия курагына жетүү ыктымалдыгы дээрлик 90%, ал эми эркектер үчүн болжол менен 80% түзөт. 60 жаштагы аялдар кошумча 20 жыл, ал эми эркектер кошумча 14 жыл күтө алышат.

Төрөлүшкө келсек, Кыргызстан 2000-жылдардын башынан бери өсүү тенденциясында болуп, 2019-жылы эң жогорку көрсөткүчкө жеткен (173 500 төрөт). 2020-жылдан бери жаңы төрөлгөн балдардын саны акырындык менен азайып келе жатат: 2020-жылы 158 100, ал эми 2024-жылы 140 400 болгон. 2024-жылы жалпы төрөттүн көрсөткүчү 1000 калкка 19,4 жаңы төрөлгөн баланы түзгөн, ал эми 2020-жылы бул көрсөткүч 23,5 болгон.

Жынысы боюнча 2024-жылы 67 693 кыз жана 72 726 эркек бала төрөлгөн. Шаар жеринде 49 150 жаңы төрөлгөн бала, ал эми айыл жеринде 91 269 бала катталган. Жыл сайын төрөлгөн ар бир 100 кызга 105-107 эркек бала төрөлөт.

Өлкөдөгү жалпы төрөттүн көрсөткүчү 2020-жылы 3,1 баладан 2024-жылы 2,6 балага чейин төмөндөгөн. Калктын өзүн-өзү толуктоосу үчүн бул көрсөткүч кеминде 2,1 болушу керек. Ошентип, Кыргызстан төрөлүү көрсөткүчү жөнөкөй алмаштыруу деңгээлине чейин төмөндөгөн көптөгөн КМШ өлкөлөрүнөн айырмаланып, калктын көбөйүшүн кеңейтүүнү сактап келет.