Россиянын Эл артисти Юрий Назаров менен мезгил, абийир, үй-бүлө жана ар намыс тууралуу маек
Жаңы чыгарылыштын каарманы – Россиянын Эл артисти, легендарлуу актер, ысымы ири маданий доордун бир бөлүгүнө айланган Юрий Назаров. Анын артында “Андрей Рублёв”, “Земля Санникова”, “Освобождение”, “Тени исчезают в полдень”, “Горячий снег”, “Баллада о комиссаре”, “Демидовы” ж.б. көптөгөн советтик кинематографиянын алтын фондуна кирген тасмалардагы ролдор турат.
Юрий Владимирович Назаров менен мени көп жылдык достук, жылуу адамдык мамиле жана эки тараптык терең сый-урмат бириктирет. Көп жылдардан бери чыгармачылык жолугушуулар, маданий долбоорлор, мезгил, адам тагдыры, абийири, искусство жана руханий баалуулуктар тууралуу баарлашуулар жакындатып келет. Так ошол үчүн маегибиз өзгөчө чын ыкластуу, терең жана өтө сезимтал болду.
Ал дайыма күчтүү, татаал, жаралуу, сүйө, кайгыра жана эң бир оор убакта дагы адамдык ар намысын сактай билген каармандарды жараткан. Юрий Назаров кесибин атак-даңкка жетелеген жол эмес, искусствого жана элге кызмат көрсөтүү катары кабыл алган артисттердин муунуна таандык.
Бул баарлашуу адамдык эс тутум, ички кайрат, абийирдин баасы, үй-бүлөгө жана Мекенге болгон чыныгы сүйүү, инсанды калыптандырган маданият жана чыныгы бойдон калуу кыйынга турган мезгил тууралуу.
– Юрий Владимирович, экөөбүздүн достук мамилебизге көп жыл болду, сиздин мамилеңизди, чын ыкластуулугуңузду жана адамдык тереңдигиңизди абдан баалайм. Айтсаңыз, жашоодо жана чыгармачылыкта басып өткөн жолдон кийин чыныгы адамдык достук сиз үчүн эмнени билдирет?
– Кымбаттуу Ассоль, сиз чыныгы элдик дипломатсыз. Мен биздин достугубузга чын жүрөгүмдөн кубанычтамын жана бизди чыгармачылык долбоорлор, жолугушуулар, адамдык баарлашуу бириктирип турганына дайыма сыймыктанам. Бүгүнкү күндө өз тегерегине маданиятты, искусствону жана адамдык жылуулукту бириктире алган адамдар аз. Ал эми достук жылдар өткөн сайын өзгөчө баалуу болуп калат. Анткени убакыттын өтүшү менен жаныңда чыныгы адамдар гана калганын түшүнө баштайсың.
– Узак өмүрүңүздө жана чыгармачылык жолуңузда жүздөгөн адам тагдырын ойнодуңуз. Ал эми качандыр бир кезде өзүңүздү түшүнүү кыйын болду беле?
– Албетте. Адам жалпысынан өмүр бою өзүн түшүнүүгө аракет кылат. Айрыкча, кесибиң аркылуу ушунчалык көп бөтөн тагдырларды баштан кечиргенде. Кээде оор ролдордон кийин өз абийириң менен ички сүйлөшүү сезими калат. Жашоого, адамдарга, өз каталарыңа башкача карап баштайсың. Жаш өткөн сайын кандай болсоң ошондой көрүнүүнү каалап каласың.
– Азыркы дүйнө бара-бара адеп-ахлактык багыттарын жоготуп бараткандай сезилбейби?
– Так ушул маалда болуп жатат. Мурда адам жок дегенде абийир менен уятсыздыктын ортосундагы чек ара кайда экенин ички дүйнөсүндө түшүнчү. Бүгүнкү күндө көптөгөн чек аралар атайылап бүдөмүктөлүп жатат. Адамдарды өзүн-өзү ички сотсуз жашоого көндүрүшөт. Анткени эң коркунучтуу кылмыш аракеттен башталбайт — ал ичиңде өзүңдү актоодон башталат.
– Доор өзгөрүп баратканын биринчи жолу качан сездиңиз?
– Сүйлөшүүлөрдүн тереңдиги жоголгондо. Адамдар тереңдик жөнүндө талашууну токтотушту. Баары өтө үстүртөн болуп калды: эмоциялар, жаңылыктар, мамилелер, жада калса адамдык трагедиялар. Дүйнө кыска реакциялар менен жашай баштады. Ал эми ички терең ой жүгүртүүсү жок адамды абдан тез башкарууга болот.
– Көрүнүктүү кинорежиссерлор – Андрей Тарковский, Юрий Озеров жана чоң доордун көптөгөн чеберлери менен иштештиңиз. Сиздин муундагы режиссерлордун айырмасы эмнеде болчу?
– Тереңдикте. Алар кинону ызы-чуу же кассалык ийгилик үчүн тарткан эмес. Ошол кезде ар бир улуу режиссер ички идея, замандын оорусу, адам жөнүндө ой жүгүртүү менен жашачу. Тарковский кинону философия, а Озеров муундардын эс тутумундагы тарыхый жоопкерчилик катары кабыл алчу. Ошол кезде режиссерлор абийир, ишеним, сүйүү, милдет жөнүндө өтө терең жана жасалмалуулугу жок айта алышчу. Балким, дал ушул себептен алардын тасмалары ондогон жылдар бою жашоосун улантууда.
– Кайсы режиссёрлор сиздин ички дүйнөңүзгө өзгөчө таасир этишти?
– Албетте, Андрей Тарковский. Аны менен баарлашкан соң сөзсүз ой жүгүртүүң өзгөрүүгө учурачу. Ал адамды тереңирээк ойлонууга, сезимталдуураак болууга, өзүнө калп айтпоого мажбур кылчу.
Бул жөн гана съемка эмес, өзүнчө руханий процесс эле.
– Сиздин оюңузча, бүгүнкү күндө заманбап кинематографияга эмне жетишпейт?
– Тынчтык жана маани. Бүгүн сырткы ызы-чуу өтө көп жана адам менен ички сүйлөшүү өтө аз. Кино үстүртөн болуудан коркпой калды. Ал эми чыныгы искусство ар дайым ички оорудан, чындыкты издөөдөн, адамдын жанын түшүнүү аракетинен жаралат.
– “Андрей Рублёв”, “Земля Санникова”, “Тени исчезают в полдень”, “Освобождение” тасмаларындагы ролдоруңуз советтик кино тарыхынын бир бөлүгү болуп калды. Булардын арасында сизди адам катары өзгөчө өзгөрткөн тасма кайсы болду?
– Албетте, "Андрей Рублев". Андрей Тарковский менен иштөө кадимки съемка гана эмес, бул ички төңкөрүш. Тарковский адамга тереңирээк ойлонууга, ички дүйнөсүнө кайрылууга түрткү берген. Бул тасмадан кийин, мен тынчтыкты, ишенимди, адамдын өз жандүйнөсүнүн алдындагы жоопкерчилигин башкача кабыл алдым.
– “Тени исчезают в полдень” тасмасында сиз татаал тагдырдын ээси болгон адамды ойногонсуз. Эмне үчүн мындай драмалык ролдор көрүүчүлөргө өзгөчө жакын?
– Анткени көрүүчүлөр ар дайым чындыкты сезишет. Адамдар идеалдуу каарман эмес, тирүү каарманды жакшы көрүшөт. Алсыздар, ката кетиргендер, азап тарткандар, бирок күрөшө беришет. Советтик кинодо адамдык азап жана чыныгы каармандар көп болчу. Ошондуктан бул тасмалар дагы деле жашап жатат.
– Көптөгөн көрүүчүлөр дагы деле "Землю Санникова" тасмасын кайра-кайра көрүшөт. Сиз ал съемкалардын атмосферасын кандай эстейсиз?
– Кереметтүү. Ошол кезде кино чоң берилүү менен жаралган. Биз дээрлик бир үй-бүлөдөй жашадык. Чыныгы чыгармачылык бир туугандык сезими бар эле. Бүгүнкү күндө кесиптеги адамдардын ички биримдиги жетишпейт.
– "Освобождение" фильми өз убагындагы эң масштабдуу согуштук тасмалардын бири болгон. Сиз мындай материал менен иштеп жатып эмнени сездиңиз?
– Чоң жоопкерчиликти. Анткени бул жөн гана актёрдун иши эмес болчу. Бул бүтүндөй муундун адамдык трагедиясы менен болгон сүйлөшүү эле. Биз ар бир кадрдын артында чыныгы тагдырлар, чыныгы оору, жоготуулар, талкаланган өмүрлөр турганын түшүндүк. Мындай фильмдерди үстүртөн ойноого мүмкүн эмес.
– Ондогон жылдардагы съемкаларда жүздөгөн тагдырларды басып өттүңүз. Жашоого болгон көз карашыңызды өзгөрткөн окуялар болду беле?
– Ооба, андай окуялар көп болгон. Чыныгы кино көбүнчө кооз павильондордо эмес, адамдын жеңүүсү аркылуу жаралат. Эсимде, бир оор съемка учурунда суткалап дээрлик эс албай, оор аба ырайында иштедик. Адамдар чарчап, кыжырланып, талашып-тартышышты. Ошондой убакта бир улгайган оператор айткан сөз эсимде түбөлүк калды: “Кино бүтөт, бирок сен өмүр бою адам бойдон каласың”. Билесизби, жашың өткөн сайын бул сөздөрдүн маанисин түшүнө баштайсың. Баары өтөт – ролдор, премьералар, ийгилик. Ал эми оор учурларда адамдар менен кандай мамиледе болгонуң түбөлүккө калат.
– Съемка учурунда роль менен жеке жашооңуздун ортосундагы чек өтө жука болуп кеткен учурлар болду беле?
– Албетте. Айрыкча согуш, адамдык жоготуулар, чыккынчылык жөнүндөгү тасмаларда. Кээде оор көрүнүштөрдөн кийин такыр сүйлөшкүм келчү эмес. Себеби каармандын тагдыры аркылуу күтүлбөгөн жерден өз жашооңду, ата-энеңди, каза болгон досторуңду, каталарыңды эстей баштайсың. Чыныгы роль ар дайым адамдын ичинде из калтырат. Канчалык улгайган сайын, бөтөн ооруну өзүң аркылуу өткөрүү ошончолук оор болот.
– Сиз Чыңгыз Айтматовдун ысымы улуу жазуучунун ысымы гана эмес, ойдун жана адеп-ахлактын бүтүндөй бир дооруна айланган муунга таандыксыз. Сиз үчүн Айтматовдун инсандыгы эмнени билдирген?
– Айтматовдо өтө сейрек кездешүүчү талант бар болчу – ал адамды катуу ураандарсыз, ар кандай насаатсыз эле ичинен көрө билчү. Укмуштуудай ички тактыгында анын күчү жатчу. Ал көпчүлүк ойлонууга да корккон нерселер жөнүндө жазган: эс тутумга чыккынчылык кылуу, тамырын жоготуу, адамдын ички жалгыздыгы жөнүндө. Ошол эле учурда анын чыгармаларында дайыма үмүт бар болчу.
Мен үчүн Айтматов – бул адабиятты адамдын өз жандүйнөсүнүн алдындагы жоопкерчилиги жөнүндө сүйлөшүүгө айландыра алган эбегейсиз руханий масштабдагы жазуучу.
– Эмне үчүн Айтматовдун чыгармалары ар кандай муундагы адамдарга ушунчалык күчтүү таасир этүүсүн улантууда?
– Анткени анын китептеринде жасалмалуулук жок. Ал эч качан окурмандарга жагуу аракетин көргөн эмес. Ал кээде оор, жүрөктү ооруткан, кээде ыңгайсыз чындыкты айткан. Ал эми чыныгы чындык дайыма тирүү бойдон калат. Адамдар өзгөрөт, доорлор өзгөрөт, бирок ички адамдык коркуулар, оору, сүйүү, абийир ошол бойдон калат.
– Сизди Айтматовдун кайсы чыгармасы өзгөчө таасирлентет?
– “Кыямат” болсо керек. Бирок адабий чыгарма катары гана эмес. Мен үчүн бул адамга берилген өтө оор эскертүү. Анда адеп-ахлактык багыттар жоголгондо адамдардын ички дүйнөсү акырындык менен кантип талкаланышы мүмкүн деген коркунучтуу сезим бар. Айтматов коом үчүн кайдыгерлик канчалык кооптуу экенин укмуштуудай так сезген. Чындыгында, анын көптөгөн ойлору бүгүнкү күндө да коркунучтуу угулат.
– Улуу режиссёрлор менен көп иштедиңиз. Улуу режиссёр жөн гана таланттуу режиссёрдон эмнеси менен айырмаланат?
– Улуу режиссёр ар дайым адам жөнүндө айтат. Мода жөнүндө эмес, тренддер жөнүндө эмес, касса жөнүндө эмес. Адамдын табияты жөнүндө. Мындай режиссёрлор замандын оорусун көрө билишет. Алар ийгилик үчүн тартпайт. Алар адеп-ахлактык из калтырууга аракет кылышат.
– Заманбап искусство бүгүнкү күндө адеп-ахлактык багыт боло алабы?
– Боло алат. Бирок бул үчүн сүрөтчүнүн ички дүйнөсү эркин болушу керек. Ал эми эркиндик – бул баарына уруксат берилгендик эмес. Бул – ыңгайлуулук үчүн өз абийириңди сатпоо жөндөмдүүлүгү. Бүгүнкү күндө популярдуулукту, акчаны, келишимдерди жоготуп алуудан коркуу өтө көп. Ал эми өзүңдү жоготуп алуудан коркуу өтө аз.
– Бүгүнкү күндө көптөгөн жаш актёрлор популярдуулукту кыялданышат. Ал эми актёрдук узак өмүрдүн артында эмне жашырылган?
– Жандүйнөнүн эбегейсиз чарчоосу. Элдер натыйжаны: тасмалар, атак-даңк, кол чабууларды гана көрүшөт. Бирок кесиптин ичинде канчалык жалгыздык, тынчсыздануу жана туруктуу ички күрөш бар экенин аз эле адам түшүнөт. Артист дайыма эмоционалдык үзүлүштө жашайт. Ал өзүн элге, ролго, сахнага берет. Эгер жанында үй-бүлөсү, чыныгы жакын адамдары жок болсо, ички дүйнөсү тез эле бошоп калат.
– Советтик кинодо чыныгы эр жүрөктүүлүктүн өзгөчө сезими бар эле. Сиздин оюңузча, бүгүнкү күндө эрдик түшүнүгү өзгөрдүбү?
– Абдан өзгөрдү. Мурда эркек киши сөзүнүн катуулугу менен эмес, кылган иштери, жоопкерчилиги, соккуга туруштук бере билүүсү менен өлчөнчү. Көбү согушту, оор турмушту, жоготууларды башынан өткөргөн. Адамдар ички дүйнөсү менен күчтүүрөөк болушкан. Бүгүнкү күндө сырткы көрүнүш өтө көп дагы, ички мазмун өтө аз. Чыныгы эрдик – бул агрессия эмес. Бул коргой билүү, жакындары үчүн жооп берүү жана өз абийирине чыккынчылык кылбоо.
– Сиз кино миллиондогон адамдардын дүйнө таанымына чындап таасир эткен доордо иштедиңиз. Ошондо көрүүчүлөрдүн алдында жоопкерчиликти сездиңизби?
— Абдан чоң. Ошондо артист аны угуп жатышканын, ага карап жатышканын, ага ишенип жатышканын түшүнчү. Ошондой эле жалган нерседен абдан коркчубуз. Анткени искусство шыктандырып эле тим болбостон, талкалай да алат. Бүгүнкү күндө бул жоопкерчилик сезими, тилекке каршы, барган сайын азайып баратат.
– Эмне үчүн сиздин муундагы тасмаларды жаштар дагы деле көрүшөт деп ойлойсуз?
– Анткени адамдар жасалмалуулуктан чарчашты. Эски кинодо чыныгы адамдык дем бар эле. Ал жерде тирүү көздөр, чыныгы сезимдер, адам тагдырлары бар болчу. Адамдар муну өздөрү түшүнбөсө дагы, ар дайым чындыкка умтулушат.
– Жашооңузду киносуз, эл алдында чыкпай, таптакыр башкача өткөргүңүз келген учурлар болду беле?
– Жок. Бардык кыйынчылыктарга карабастан, тагдырыма ыраазымын. Кесибим мага көптөгөн жашоолорду жашап өтүүгө, укмуштуудай адамдар менен таанышууга, дүйнөнү тереңирээк көрүүгө мүмкүнчүлүк берди. Жашың өткөн сайын эң баалуу нерсе – премьераларда эмес, адамдык мамилелерде болгонун түшүнөсүң, бул башка нерсе.
– Сиздин оюңузча, бүгүнкү күндө адамдарга эң керектүү нерсе эмне?
– Жандүйнө жылуулугу. Адамдар сууктан - эмоционалдык, адамдык, ички сууктан аябай чарчашты. Бүгүнкү күндө көбү боорукер, чын ыкластуу, ачык болуудан коркушат. Бирок дал ушул нерсе адамды сактап калат.
– Сиз искусство коомдун руханий кыйрашын токтото алат деп ишенесизби?
– Толугу менен токтото албайт. Бирок искусство адамга анын жандүйнөсүн эскертип турууга милдеттүү. Адамды абийир, сүйүү, боорукердик жөнүндө ойлондурган китептер, тасмалар, музыкалар бар болсо, анда адамзаттын үмүтү түгөнө элек.
– Үй-бүлөнү өзгөчө жылуу сезим менен көп айтасыз. Жашооңуздун кайсы учурунда анын чыныгы баалуулугун өзгөчө сездиңиз?
– Балким, жакындарымдан айрыла баштаганда жана жашоонун канчалык тез өтүп кетерин түшүнгөндө. Жаштыкта адамга баары алдыда тургандай сезилет: сүйлөшүүгө, жолугушууга, кучактоого, чогуу убакыт өткөрүүгө дагы деле убакыт бар деп ойлойт. Анан бир күнү кээ бир сүйлөшүүлөр эч качан болбой турганын түшүнөсүң. Ошондо үйгө, балдарга, жөнөкөй үй-бүлөлүк кечтерге башкача мамиле кыла баштайсың. Анткени чыныгы жашоо дал ушул нерседе.
– Балдарды тарбиялоодо сиз үчүн эң маанилүү нерсе эмне болду?
– Аларды абийирин жоготпоого үйрөтүү. Дүйнө адамдын көп нерсенин кечире алат – каталарды, алсыздыктарды, ийгиликсиздиктерди. Бирок адам жакшылык менен жамандыкты айырмалай албай калса, ичинен кыйрай баштайт. Мен ар дайым балдарымдын жөн гана ийгиликтүү эмес, абийирдүү адамдардан болуп чоңоюшун кааладым. Анткени абийирдүүлүк бүгүнкү күндө сейрек кездешүүчү нерсе болуп калды.
– Азыркы дүйнө үй-бүлө идеясын барган сайын жок кылып жаткандай сезилбейби?
– Тилекке каршы, сезилет. Бүгүнкү күндө адамдарды бири-бирине ишенимдүү болууга эмес, ыңгайлуу болууга үйрөтүшөт. Баары өтө убактылуу болуп калды: мамилелер, достук, атүгүл адамдык сезимдер. Бирок үй-бүлө сабырдуулук, курмандык жана ички жоопкерчилик болмоюнча жашай албайт. Сүйүү – бул дайыма майрам эмес. Бул жандүйнөнүн күнүмдүк эбегейсиз эмгеги.
– Сиз үчүн чыныгы үй-бүлөнүн негизги белгиси эмне?
– Адамдын кайтып бара турган жеринин болушу. Физикалык жактан эмес, жандүйнөсү менен. Сени үн чыгарбай турганыңда да түшүнүшсө. Үйдө күчтүү адамдын ролун ойноонун кереги жок болсо. Бул өтө сейрек кездешүүчү жана эбегейсиз бакыт.
– Кыргызстанда бир нече жолу болгонсуз. Биздин өлкө жөнүндө кандай сезимде калдыңыз?
– Абдан жылуу. Кыргызстан – ички тазалыгы укмуштуудай жер. Силерде өзгөчө – ачык, сыйчыл, адамдык кадыр-баркын жана улууларга болгон мамилесин сактай билген өзгөчө адамдар жашайт. Анан, албетте, жаратылышын унутуу мүмкүн эмес. Тоолорду, Ысык-Көлдү карап турсаң, бүгүнкү күндө абдан жетишпей жаткан ички тынчтык сезими пайда болот.
– Кыргыздын мүнөзү сизге жакынбы?
– Ооба. Кыргыз элинде көп өлкөлөрдө бара-бара жоголуп бараткан нерсе сакталып калган – тамырга, үй-бүлөгө, адамдык мамилелерге болгон урмат. Сиздерде ички кадыр-барк сезими жана бири-бириңизди колдоо жөндөмү дагы деле тирүү. Ал эми бул бүгүнкү күндө өтө сейрек кездешет.
– Кыргыз маданиятында эмне өзгөчө таасирлентет?
– Адамгерчилиги. Кыргызстанда ар дайым чыныгы адамдык жылуулукту сездим. Адамдар жөнөкөй сүйлөшүүдө да чын дилинен баарлашат. Бүгүнкү күндө бул өтө сейрек кездешүүчү нерсе. Дүйнө барган сайын суук жана прагматикалык болуп баратат, ал эми сиздерде дагы деле жандүйнө сакталып турат.
– Кесибиңизден көңүлүңүз калган учурлар болду беле?
– Көңүлдүн калышы эмес, ооруганы көбүрөөк болду. Анткени искусство дагы рыноктон көз каранды болуп калды. Бирок чыныгы искусство пайданын мыйзамдары менен гана жашай албайт. Болбосо ал жандүйнөсүн жоготот. Ал эми жаны жок искусство жөн гана кооз таңгакка айланат.
– Сиздин оюңузча, бүгүнкү күндө адамды баарынан тез эмне кыйратат?
– Цинизм. Адам чын ыкластуулукка, берилгендикке, боорукердикке күлө баштаганда, ал акырындык менен өзүн ичинен кыйратат. Цинизм абдан ыңгайлуу. Ал эч нерсе сезбөөгө мүмкүндүк берет. Бирок бир гана сезимдер адамды тирүү кылат эмеспи.
– Юрий Владимирович, берекелүү өмүр сүрдүңүз. Бүгүн эң маанилүү эмне экенин түшүндүңүз?
– Таш боор болбоо. Дүйнө адамды көбүнчө чыккынчылык, оору, адилетсиздик аркылуу катаал кылат. Бирок адам ушунун баарын жашап өткөндөн кийин дагы сүйүүгө, аянычка, боорукердикке жөндөмдүү болсо, демек, ал жашоону жеңди.
– Акыркы суроо. Бүгүн ички жоготууну сезген адамдарга эмне айткыңыз келет?
– Убактылуу ыңгайлуулук үчүн жандүйнөңүздү сатпаңыз. Баары өтөт: акча, кызмат, атак-даңк. Акырында кандай адам болгонуң гана калат. Качандыр бир кезде ар ким өз абийири менен жалгыз калууга аргасыз болот.
– Юрий Владимирович, сизге чын ыкластуулугуңуз, терең, акылман ойлоруңуз жана ар бир сөзүңүздөн сезилип турган адамдык жылуулугуңуз үчүн ыраазычылык билдирем.
Ролдору, жашоо позициясы жана ички чынчылдыгы менен чоң маданий доордун бир бөлүгү болуп калган адам менен маектешүү мен үчүн чоң сыймык. Сизге чын жүрөктөн бекем ден соолук, жан дүйнөңүзгө жарык, жакындарыңыздын сүйүүсүн, ички тынчтыкты жана чыгармачылык энергияңыздын дагы да узак болушун каалайм. Жаныңызда ар дайым сизди улуу артист катары эле эмес, терең, акылман адам катары да баалаган адамдар болсун.
– Урматтуу Ассоль, сизге бул маегиңиздин тереңдиги, маданиятка, адамдарга жана чыныгы адамдык баалуулуктарга болгон урмат-сыйыңыз үчүн ыраазычылык билдирем. Биздин жылуу мамилебизге абдан кубанычтамын жана өз тегерегине искусствону, жандүйнөнү жана адамдык жылуулукту бириктире алган адамдарды чын жүрөктөн баалайм. Бүгүнкү күндө бул өзгөчө маанилүү.
Маектешкен Кыргыз Республикасына эмгек сиңирген ишмер,
Элдик дипломатия боюнча эл аралык ассоциациясынын вице-президенти,
Чыңгыз Айтматов атындагы Эл аралык Ысык-Көл форумунун вице-президенти
Ассоль Молдокматова
Юрий Назаровдун толук фильмографиясында 250дөн ашуун тасмалар жана сериалдар бар. Төмөндө ал ар кайсы жылдары тартылган белгилүү тасмалардын, теледолбоорлордун тизмеси.
Юрий Назаровдун фильмографиясы:
* Андрей Рублёв
* Земля Санникова
* Освобождение
* Тени исчезают в полдень
* Горячий снег
* Баллада о комиссаре
* Демидовы
* Сибириада
* Красная палатка
* Маленькая Вера
* Любовь земная
* Трактир на Пятницкой
* В зоне особого внимания
* Осенние свадьбы
* Адъютант его превосходительства
* Судьба
* Любить человека
* Пропавшая экспедиция
* Золотая речка
* Последний срок
* Сто дней после детства
* Освобождение: Огненная дуга
* Освобождение: Прорыв
* Освобождение: Направление главного удара
* Освобождение: Битва за Берлин
* Освобождение: Последний штурм
* Фронт без флангов
* Фронт за линией фронта
* Фронт в тылу врага
* Проверка на дорогах
* Освобождение Праги
* Они сражались за Родину
* Вечный зов
* Два капитана
* Сибирячка
* Берег
* Берега
* Возвращение Будулая
* Русское поле
* Семнадцать мгновений весны
* ТАСС уполномочен заявить
* Визит к Минотавру
* Государственная граница
* Марш Турецкого
* Каменская
* Дальнобойщики
* Убойная сила
* Солдаты
* Кодекс чести
* Маросейка, 12
* Ледниковый период
* Есенин
* Жуков
* Штрафбат
* Ликвидация
* Громовы
* Пепел
* Дом с лилиями
* Тихий Дон
* София
* Годунов
* Склифосовский
* Метод
* Зулейха открывает глаза
Жана башка көптөгөн тасмаларга, теледолбоорлорго тартылган жана спектаклдерде ойногон.