Биримдиги жок согуш: АКШдагы ажырым жана Иран боюнча Израиль менен кайчы пикир

АКШ менен Израилдин Иранга каршы согушу көбүнчө бирдиктүү жана макулдашылган кампания катары көрсөтүлөт. Бирок чындыгында бул биримдиктин ичинде олуттуу карама-каршылыктар бар.

Башкы суроо жоопсуз калууда: согуштун акыркы максаты кандай болушу керек эле?

Вашингтондогу айрымдар Ирандын ядролук жана ракеталык инфраструктурасын жок кылууну каалашат. Башкалары болсо аскердик басым Тегеранды сүйлөшүүлөргө кайтып келүүгө мажбурлашы керек деп эсептешет. Үчүнчүлөрү Иранда бийликти алмаштыруу жөнүндө айтышат.

Израил бир топ кеңири максаттарды коёт. Ал ядролук программаны жөн гана алсыздандырууну эмес, Ирандын аскердик жана аймактык мүмкүнчүлүктөрүн узак мөөнөткө бузууну көздөйт.

Мына ушул жерде АКШ менен Израилдин кызыкчылыктары эки башка жолго түшөт.

Америка коомчулугу согушту барган сайын азыраак колдоодо. Адамдар ал канчага созуларын, канчага тураарын жана эмне үчүн Израилдин коопсуздугу үчүн чыкты деп көбү эсептеген согушка америкалык аскерлер катышышы керектигин түшүнбөй жатышат.

Америка бийлигинин ичинде да бир пикир жок. Конгресс президент менен анын согушту уруксатсыз улантууга болгон  укугу боюнча талашып-тартышууда. Чалгындоо, саясатчылар жана аскерлер чыр-чатактын себептерин жана максаттарын ар кандай түшүндүрүшөт.

Пентагон ошондой эле "Иранды талкалоо" деген ураан стратегия эмес экенин түшүнөт. Жеке объектилерди талкаласа болот, бирок билимди, технологияны, мамлекеттик системаны жана элдин каршылык көрсөтүү эркин толугу менен жок кылуу мүмкүн эмес.

Мындан тышкары, АКШ бир эле учурда Израилди жана Украинаны колдоп, Кытайды токтотуп, Жакынкы Чыгыштагы базаларды коргоп, ракеталардын жана абадан коргонуу системаларынын чоң запастарын сарптап жатат.

Ошондуктан, жөнөкөй карама-каршылык келип чыгат:

Израиль АКШ өтө эрте токтоп калышы мүмкүн деп коркот.

АКШ Израил аларды өтө тереңге тартып кетет деп коркот.

Израил үчүн Иран - негизги регионалдык атаандаш. АКШ үчүн Иран - бир нече глобалдык чакырыктардын бири гана.

Вашингтон Тегеран менен чектелген келишимге макул болушу мүмкүн. Ал эми Израил ар кандай келишим Иранга күчүн калыбына келтирүүгө убакыт берет деп чочулайт.

Америкалык саясаттын негизги көйгөйү – жеңиштин так формуласынын жоктугу. АКШ согушту улантууга жөндөмдүү, бирок аны кантип аяктоону билбейт.

Иран үчүн жеңиш сөзсүз эле АКШнын же Израилдин аскердик талкаланышын билдирбейт. Тегеран үчүн мамлекетти, аскердик кубаттуулуктун бир бөлүгүн сактап калуу жана Вашингтон үчүн согуштун саясий жана экономикалык баасы өтө жогорку чекке жеткенге чейин чыдоо жетиштүү.

Кудуреттүү Аллах айтат:

«Алар амалкөйлүк кылат, Аллах баарын ордуна коет. Аллах – амалкөйлүк кылуучулардын эң жакшысы». Куран, 8:30.

Бүгүнкү күндө салгылашуу Ирандын аймагында жана Перс булуңунда гана жүргөн жок. Ал ошондой эле Кошмо Штаттардын ичинде да жүрүп жатат – коомдук колдоо, ресурстар, президенттин ыйгарым укуктары жана бул согуштун эмне үчүн уланып жатканын түшүнүү үчүн.