Кыргызстан менен Тажикстан: тынчтыкпы же жаңжалбы?

Тажикстан президенти Эмомали Рахмондун Кыргызстанга мамлекеттик сапары коомчулукта ар түрдүү пикирлерди жаратты. Кээ бирөөлөр муну тынчтыкка карай маанилүү кадам деп эсептесе, башкалары өткөн окуяларды эстеп, сынга алууда. Бирок бул сапар чындап эле эмнени билдирет?

Кошуналык – тарыхый мурас

Кыргызстан менен Тажикстан – кошуна мамлекеттер. Бул тандоо эмес, тарыхтын бизге калтырган мурасы. Эки өлкөнүн чек арасы совет доорунда чийилген, бирок көп маселелер аягына чейин чечилген эмес. Натыйжада, чыңалуу жаралып, мезгил-мезгили менен кагылышуулар болуп, карапайым эл жабыркап келди.

Бүгүн эки өлкөнүн жетекчилери бул маселени түбөлүккө чечүүнү көздөп жатат. Садыр Жапаров менен Эмомали Рахмон жаңжал эч качан оң жыйынтык алып келбесин жакшы түшүнүшөт. Талашып-тартышып жүрө бергенден көрө, сүйлөшүп, бир бүтүмгө келүү мезгилдин талабы.

Эмне үчүн азыр?

Борбор Азиядагы абал туруктуу эмес. Аймакка тышкы күчтөрдүн таасири күчөп, экономика да олуттуу кыйынчылыктарга дуушар болуп жатат. Кандай гана жаңжал болбосун, эки өлкөгө тең зыян алып келет.

Эгер чек ара маселеси азыр чечилбесе, ал мындан ары дагы татаалдашат. Чек арадагы айылдар өнүкпөй, эл ар дайым кооптонуу менен жашайт. Эки мамлекеттин ортосундагы ишеним барган сайын солгундайт.

Тынчтыктын пайдасы кандай?

Биринчи кезекте – коопсуздук. Эгер чек ара так аныкталып, тынчтык орносо, эл бейпил жашайт. Ошондой эле экономикалык өнүгүү үчүн да мүмкүнчүлүктөр ачылат. Өз ара соода жанданып, инвестиция тартылып, чек ара аймактары өсүп-өнүгөт.

Албетте, өткөн окуяларды унутуу оңой эмес. Бирок дайыма эски таарынычтарга байланып жашасак, келечекке жол ача албайбыз. Бул – талашсыз чындык.

Тандоо – биздин колубузда

Учурда Кыргызстан менен Тажикстан тынчтыкта жашайбы же жаңжал уланабы деген маанилүү чечим кабыл алынууда. Бул маселеде коомчулуктун да ролу чоң. Эл бийликти ар кандай маселелер боюнча сындашы мүмкүн, бирок тынчтык маселесинде эмоцияга алдырбай, акыл менен ой жүгүртүү керек.

Согуш – бул жөн гана ураан эмес, бул кайгы, көз жаш, жоготуулар. Бүгүн биз тынчтыкты каалайбызбы же дагы бир жаңжалга даярбызбы? Бул суроого ар бирибиз жооп беришибиз керек.