ЕАЭБ жана Африка: экономикалык кызматташтыктын жаңы горизонттору
Акыркы он жылдыкта Евразия экономикалык биримдиги (ЕАЭБ) менен Африка өлкөлөрүнүн ортосундагы кызматташтык сапаты жагынан жаңы деңгээлге чыкты. Калкы 1,5 миллиарддан ашык жана жылдык ИДПнын өсүшү болжол менен 4 пайызды түзгөн Африка дүйнөдөгү эң келечектүү жана динамикалуу өнүгүп жаткан аймактардын бири болуп саналат. БУУнун божомолу боюнча, XXI кылымдын ортосуна карата континенттин калкы бир топ көбөйөт, бул соода-экономикалык байланыштарды өнүктүрүү үчүн зор потенциалды түзөт.
ЕАЭБ Африка менен мамилесин мүчө мамлекеттердин эки тараптуу байланыштары аркылуу гана эмес, аймактык жана суб-аймактык экономикалык бирикмелерди тартуу менен да активдүү өнүктүрүүдө. Мындай ыкма туруктуу өнүгүү максаттарын, сооданы кеңейтүүнү жана ишкерлер коомчулугунун ортосунда түз байланыштарды түзүүнү камтыган глобалдык көйгөйлөрдү биргелешип чечүүгө мүмкүндүк берет.
Интеграциялык курулуш боюнча кызматташтыкты системалаштырууга жана тажрыйба алмашууга өзгөчө көңүл бурулат. Африканын интеграциялык бирикмелери экономикалык координациянын ар кандай моделдерин көрсөтүшөт жана ЕАЭБ менен тажрыйба алмашуу мыкты тажрыйбаларды аныктоого, аларды өзгөрүп жаткан экономикалык реалдуулукка ылайыкташтырууга жана өз ара соода үчүн жаңы перспективаларды ачууга шарт түзөт.
Бүгүнкү күндө ЕАЭБ менен Африканын ортосундагы соода-экономикалык мамиле оң натыйжаларды көрсөтүп жатат. ЕАЭБ өлкөлөрүнөн континентке болгон экспорттун 80 пайыздан ашыгы Алжирге, Египетке, Мароккого, Нигерияга жана Туниске туура келет, бирок ошол эле учурда рынокторду диверсификациялоо жана жеткирүүлөрдүн географиясын кеңейтүү активдүү каралууда. Кызматташуунун негизги багыттары - айыл чарбасы, транспорт жана инфраструктура, инвестициялык долбоорлор, ошондой эле жер семирткичтерди жана башка стратегиялык маанилүү товарларды жеткирүүнү кеңейтүү.
ЕЭК менен африкалык интеграциялык түзүмдөрдүн ортосунда өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумдарга кол коюу диалогду бекемдөөнүн маанилүү куралы болуп калды. Бул документтер долбоорлорду биргелешип пландаштыруу, ишкердикти өнүктүрүү, инвестиция тартуу жана рынокторго чыгуу процедураларын жөнөкөйлөтүү үчүн негиз түзөт. Эки аймактын ишкер чөйрөлөрү үчүн экономикалык потенциалды натыйжалуу пайдаланууга көмөктөшүүчү атайын программалар жана кызматташтык пландары иштелип чыгууда.
ЕЭК өкүлдөрү белгилегендей, Африка менен кызматташуу соода жүгүртүүнү көбөйтүү мүмкүнчүлүгү гана эмес, интеграциялык бирикмелер үчүн тажрыйба алмашууга, экономиканын туруктуулугун жогорулатууга жана бизнестин атаандаштык артыкчылыктарын ачууга да өбөлгө болот. Өз ара аракеттенүү глобалдык маселелерди, анын ичинде азык-түлүк коопсуздугун, транспорттук жана инфраструктуралык тармактарды өнүктүрүүнү, ошондой эле эки тараптуу соодада эсептешүүнүн жаңы формаларын чечүүгө жол ачат.
Бүгүнкү күндө ЕАЭБдин Африка менен диалогу стратегиялык жана өз ара пайдалуу катары каралууда. Ал бизнес-коомчулуктардын катышуусун кеңейтүүгө, инвестицияларды көбөйтүүгө, экономикалык туруктуулукту чыңдоого жана эки динамикалуу өнүгүп жаткан аймактын ортосунда узак мөөнөттүү, туруктуу кызматташуу моделин түзүүгө шарт түзөт.