Болот Сагынаев Президенттин фондунан стартаптарды каржылоону сунуштады
Жогорку Кеңештин пленардык жыйынында депутат Болот Сагынаев жаш ишкерлерди каржылоонун жаңы механизмин сунуштады. Ал стартап долбоорлордун өнүгүшүндөгү негизги тоскоолдук катары туруктуу жана жеткиликтүү каржылоонун жоктугун атады.
Өлкөдө идеясы бар, билимдүү жана демилгелүү жаштар жетиштүү. Бирок баштапкы капиталдын тартыштыгынан улам көптөгөн келечектүү долбоорлор ишке ашпай калууда. Натыйжада инновациялык өнүгүү жайлап, экономикалык мүмкүнчүлүктөр толук пайдаланылбай жатат.
Расмий маалыматтар боюнча Кыргызстанда 16 миңден ашуун кичи жана орто ишкана, 470 миңден ашык жеке ишкер иш алып барат. Алар ички дүң продукциянын дээрлик жарымын камсыз кылат. Бирок каржылоого жетүү маселеси ишкерлер үчүн негизги көйгөйлөрдүн бири бойдон калууда.
Ушуну эске алуу менен депутат Президент Садыр Жапаровдун фондунун алкагында стартаптар үчүн өзүнчө каржылоо багытын ачууну сунуштады.
«Фонд аркылуу максаттуу колдоо көрсөтүү стартаптарды системалуу өнүктүрүүгө шарт түзөт», – деди Сагынаев.
Мындан тышкары, депутат коммерциялык жана жеке банктар менен биргеликте жеңилдетилген насыялык линияларды түзүү демилгесин көтөрдү. Ал стартаптар үчүн пайыздык ченди төмөндөтүүнү, насыянын мөөнөтүн узартууну жана мүмкүн болушунча күрөөсүз механизм киргизүүнү да сунуш кылды. Инновациялык жана технологиялык долбоорлорго мамлекеттик кепилдик берүү да айтылды. Мындай чара банктардын тобокелдик деңгээлин азайтып, жаңы бизнес үчүн мүмкүнчүлүктөрдү кеңейтет.
Учурда мамлекет жылдык 6% чен менен 50 млн сомго чейинки жеңилдетилген насыяларды сунуштап келет. Аталган каражаттар негизинен иштеп жаткан ишканаларга берилет. Жаңы түзүлгөн стартаптар үчүн талаптар катуу болгондуктан, көп долбоорлор каржылык колдоодон четте калууда.
Кыргызстандын экономикасы өсүү фазасында. 2025-жылы ички дүң продукциянын өсүшү 10%га жакындады. Ички рынок активдешип, соода жүгүртүү кеңейүүдө. Мындай шартта жаңы бизнести колдоо өзгөчө мааниге ээ.
Акыркы жылдары стартап-экосистема дагы жандана баштады. 2024-жылы дүйнөлүк акселератор программаларына бир гана кыргызстандык стартап катышкан болсо, 2025-жылы алардын саны бир нече эсеге көбөйдү. Тартылган инвестициялар 2 миллион доллардан ашты. Бул жергиликтүү долбоорлор эл аралык деңгээлде атаандаша баштаганын көрсөтөт.
Жаш ишкерлерди колдоо экономикалык саясаттын маанилүү багыты экенин депутат баса белгиледи.
«Өлкөнүн экономикалык өсүшү билимдүү жана демилгелүү жаштарга түздөн-түз байланыштуу. Эгер бүгүн шарт түзүлсө, эртең атаандаштыкка жөндөмдүү экономика калыптанат», – деди Сагынаев.
Сунушталган механизмдер ишке ашса, жаңы жумуш орундар түзүлөт. Айрыкча технологиялык жана чыгармачылык тармактарда мүмкүнчүлүктөр кеңейет. Жаңы ишканалар көбөйүп, экспорттук потенциал жогорулайт. Инновациялык долбоорлор экономиканын диверсификацияланышына жана туруктуу өнүгүшүнө өбөлгө түзөт.
Мындай чечим стартаптарды колдоону биринчи жолу системалуу форматка өткөрүүгө мүмкүнчүлүк түзөт.
Болот Сагынаев тиешелүү мамлекеттик органдарды сунуштарды карап чыгып, иш жүзүндө иштей турган каржылоо механизмдерин иштеп чыгууга чакырды. Анын пикиринде, жаштардын демилгесине шарт түзүлсө, экономиканын келечектеги туруктуулугун аныктаган стратегиялык чечим болуп калат.