Бактыбек Жумагулов УКМК башчысынын отставкасы тууралуу: Бул системалык деңгээлдеги окуя

Евразия стратегиялык изилдөөлөр борборунун директору Бактыбек Жумагулов “Караван Инфого” УКМК башчысы Камчыбек Ташиевдин отставкасы тууралуу пикирин билдирди. 

“Камчыбек Ташиевдин отставкасын катардагы кадрдык алмашуу катары кабыл алууга болбойт. Бул системалык деңгээлдеги окуя, анткени акыркы жылдарда өлкөнү башкаруу иш жүзүндө “тандем” моделин – бирдиктүү конструкция катары иштеген саясий жана күч борборун карманган. 

Эми бул конструкция өзгөрдү. Жана бул системанын жаңы фазага өтүшүн автоматтык түрдө тастыктайт: биргелешкен моделден бир топ персоналаштырылган, бардык саясий жоопкерчилик бир борборго багытталган моделге. Кыска мөөнөттүү келечекте бул башкарууга мүмкүнчүлүк берет – ички карама каршылык жана вертикалдын ичиндеги атаандаштык азаят. Бирок орто мөөнөттүү келечекте тобокелчилик өсөт, анткени тең салмактуулуктун экинчи күчтүү элементи жоголот, а коомчулуктун жана элитанын бардык сын-пикири биринчи адамга түздөн түз багытталат. 

Экинчи маанилүү линия – элитанын таасири. Мындай окуялар дайыма күтүүлөрдүн бөлүнүү процессин баштайт: элитанын жарымы лоялдуулугун көрсөтөт, дагы бир бөлүгү күтө турууну туура деп табышат, а калганы – жаңы конфигурацияны издейт. Бул сөзсүз түрдө жай эмес кризисти билдирбейт, бирок элита чөйрөсүндө “кыймыл” башталат жана ал кадрдык чечимдерден, медианын жүрүм-турумунан байкалат. 

Үчүнчү линия – коомдун кабылдоосу. Коомчулук муну ар кандай талкуулайт: бири бийликтин бекемделиши жана “тартип орнотуу” катары ой жорушса, экинчиси – шайлоо алдындагы ички туруксуздуктун белгиси катары кабыл алат. Кайсы кабылдоо басымдуулук кылат, а бул бийликтин түшүндүрмөсүнүн тактыгына, күн тартибинин ачык-айкындуулугуна жана социалдык-экономикалык маселелерди башкаруусунун деңгээлине жараша болот. 

Акыр аягында – шайлоо. Президенттик кампаниянын фонунда мындай фигуранын отставкага кетиши бир фактордун маанилүүлүгүн кескин жогорулатат: бийлик аппараттын биримдигин жана коомду кыжырдантып жаткан күнүмдүк жагдайларды – баалар, электр энергиясы, транспорт, лицензия, бюрократия – көзөмөлгө алууну кармай алабы. Анткени Кыргызстанда так ушундай “майда” маселелер дайыма саясий процесстерди тездетип жиберет. 

Ошондуктан азыр эң башкысы – эмоционалдык баалоо жана имиштер эмес. Учурдун башкы маселеси – система туруктуулугун тез арада калыбына келтирип жана шайлоо алдында элитанын биримдигин кармай алабы – ушунда”, – деди Бактыбек Жумагулов.