Талант Озокеев: Жакынкы Чыгыштагы кырдаал Кыргызстандын туристтик бизнесине кандай таасир берүүдө
Жакынкы Чыгыштагы чыр-чатактын күчөшү Кыргызстандын туристтик бизнесине таасирин тийгизе баштады. Чөлкөмдүн өлкөлөрүнө турларды сатуу кескин төмөндөп, кардарлардын тандоосу Түштүк-Чыгыш Азиянын коопсуз багыттарына ооп баратат. "Бифлай Трэвэл" туркомпаниясынын негиздөөчүсү Талант Озокеев "Караван-Инфого" туристтик бизнестеги кырдаал тууралуу айтып берди жана жакынкы айларга болгон божомолун бөлүштү.
– Жакынкы Чыгыштагы абалдын курчушу туристтик бизнеске кандай таасир этүүдө? Суроо-талап азайдыбы?
– Ооба, болуп жаткан кырдаал тармакка катуу таасир этүүдө, анткени адамдар Перс булуңунун өлкөлөрүнө, мисалы, Дубай, Катар, Кувейтке учуудан коркушат. Бул багыттарга турларды сатуу толугу менен токтотулду. Азыр биз 28-февралдан бери ал жакта калган туристтерди чыгаруунун үстүндө иштеп жатабыз.
Сауд Арабиясынан жана Дубайдан 28-февралда, 2- жана 3-мартта уча албай калган биздин туристтер кечээ, 4-мартта кайтып келишти.
– Биринчи кезекте кайсы багыттарга таасир тийди? Мындай кырдаалда кандай аракеттерди көрүп жатасыздар?
– Перс булуңунун өлкөлөрүнө саякаттоону пландаштыргандар үчүн турларды башка багыттарга, Вьетнам, Таиланд, Хайнань сыяктуу түштүк-чыгыш өлкөлөрүнө которуп жатабыз. Ошондой эле Египетке алмаштырууга болот, бирок ал жакка Израилге жакын болгондуктан учуудан коркушат, ошондуктан суроо-талап азайды. Жакынкы Чыгышка аз убакыт аралыгына сатуулар токтотулду.
– Азыр кайсы багыттарды көбүрөөк тандашууда?
– Учурда болжол менен 50 пайызга жакын адамдар саякаттан баш тартышууда. Көбү ар кандай альтернативдүү багыттарды караштырып жатышат. Африка өлкөлөрүнө брондоо сейрек, Египетке турлардын баасы төмөндөдү, ал эми түштүк-чыгыш багыттары боюнча баалар бир топ өстү. Түркия боюнча жаңжалга катышуусу мүмкүн деген ушактар таралып жатпайбы, андыктан ал жак дагы кооптонууну жаратып, суроо-талап төмөндөдү.
– Ошондо кырдаал турлардын баасынын өзгөрүшүнө таасир бердиби?
– Ооба, Египет жана Түркияга баа төмөндөдү.
– Кыргызстандын туристтик бизнеси үчүн финансылык жактан терс таасир байкалып жатабы?
– Сатуулардын азайганы байкалып башталы, ошондуктан ооба, каржылык кесепет бар.
– Туроператорлор кардарларга тобокелдиктерди азайтуу жана адаптация үчүн кандай чараларды көрүшөт?
– Жабыр тарткан өлкөлөрдө жүргөн туристтер үчүн мүмкүн болушунча ыңгайлуу шарттарды түзүүгө аракет кылабыз. Жатакана акысыз узартылат, акчасы жокторго зарыл болгон учурда каржылык жардам көрсөтүлөт. Туроператорлор үчүн эң чоң минус - мейманканалар менен келишимди алар түзүшкөн. Турагенттик ишмердүүлүк үчүн кайтаруу таризделет, бирок форс-мажордук жагдайга байланыштуу кайтаруу мөөнөтү 14 күндөн 3 айга чейин созулушу мүмкүн. Турларды брондогондор бул мезгилде кайтарууну же багыттарды алмаштырууну караштырышат.
– Сиздин божомолуңуз кандай: бул кыска мөөнөттүү башаламандыкпы же туристтик маршруттарды узак мөөнөткө кайра карап чыгуу зарылбы?
– Жакынкы айларга: март-майга Жакынкы Чыгыш өлкөлөрү дээрлик каралбайт. Бул сезон аталган багыттар үчүн жоголду. Умрага чоң топтордун диний сапарлары дагы деле улантылышы мүмкүн, бирок алдын ала айтуу кыйын. Күзгө карата Жакынкы Чыгыш дагы азырынча каралбайт. Негизги көңүл Түркияга, азыраак Египетке жана түштүк-чыгыш багыттарына, өзгөчө Вьетнамга бурулат. Вьетнам азыр эң утуштуу жайкы багыт, визасыз, аба ырайы ыңгайлуу, өзгөчө Дананг. Эс алуунун сапаты боюнча да Түркиядан жакшыраак.