Өзбекстанда финансылык сабаттуулук жана трейдинг: санарип шартында этият өсүү
Акыркы жылдары Өзбекстанда финансылык инструменттерге – анын ичинде эл аралык рыноктордогу соодага да – кызыгуу жанданып баштады. Мындай багыттардын бири Forex рыногу болууда, анда уюлдук тиркемелер жана үйрөтүүчү платформалар жеткиликтүү болгондуктан жарандар ушул жактан өз күчүн көбүрөөк сынашууда.
Санарип трансформация жана трейдингге кызыгуу
Өзбекстандын Санарип технологиялары министрлигинин маалыматына караганда, өлкөдө интернет колдонуучулардын саны 2024-жылдын башына карата 33,5 млн кишиге жетти, бул калктын 90 пайызынан көбүн түзөт. Экономиканы санариптештирүүнүн алкагында, финансыны аралыктан башкаруу инструменттери да активдүү өнүгүүдө.
Дүйнөлүк банктын 2021-жылдагы Global Findex отчету Өзбекстандын банкта эсеби бар улуу курактагы калкынын үлүшү 2017-жылы 23 пайыздан 44 пайызга өскөнүн көрсөтөт. Бул жеке инвестицияга, анын ичинде трейдингге болгон кызыгуулардын өсүшүнө үрөн таштады.
“Бүгүнкү күндө Өзбекстандын жаштары салттуу банк секторунун алкагына кирген финансылык инструменттерди өздөштүрүүгө умтулуп жатат. Forex жана фонд рыноктору бул кыймылдын бир бөлүгүнө айланды, бирок тобокелчилик деңгээлин да унутпоо керек”, – деп белгиледи Экономикалык изилдөөлөр борборунун (ЦЭИУ) аналитиги Азамат Юлдашев.
Ички жөнгө салуунун жоктугу
Так ушул учурда Өзбекстанда форекс-брокерлерди улуттук жөнгө салуу жок. Өлкөнүн Улуттук банкы мындай платформаларга лицензия бербейт, демек, инвесторлор башка юридикцияда – көбүнчө Кипрде, Улуу Британияда же офшор зоналарында катталган компаниялар менен иштешет.
Бул катуу баамчылдыкты талап кылат: эл аралык жөнгө салуучулардан лицензия алынганын (мисалы, CySEC, FCA, ASIC), каражатты киргизүү/чыгаруу шарттарын, кардарларды коргоо саясатын текшерүү зарыл.
Ишенимдүү платформаны кайдан издөө керек
Брокерди тандоо – баштоочу трейдер үчүн маанилүү учур. Эмнелерге көңүл буруу керек:
• Эл аралык лицензиянын бардыгын;
• Техникалык жана тил колдоосунун деңгээлин;
• Колдонуучулардын пикирин;
• Комиссия жана спреддердин түшүнүктүү шарттарын.
Өзбекстандык кардарлар менен иштөөчү брокерлердин тандалма тизмеси Brokers.best рейтингинде көрсөтүлгөн. Рейтинг колдонуучу тажрыйбанын, жөнгө салуунун, соода шарттарынын жана жеткиликтүү болгон инструменттердин негизинде түзүлгөн.
Forex тууралуу кененирээк маалыматты кайдан алууга болот
Forex рыногу тууралуу базалык маалыматтарды, анын тарыхын, тобокелчиликтер жана соода механизмин Википедиядагы макаладан табууга болот. Бул биринчи кадамын таштап жаткандарга эң сонун башталгыч чекит болуп бере алат.
Өзбекстан калкынын финансылык активдүүлүгү өсүүдө – аны менен бирге санарип сабаттуулук жана глобалдык инструменттерге жеткиликтүүлүк. Бирок локалдык жөнгө салуу жок шартта тейдингге аң сезимдүү түрдө кадам таштоо өзгөчө маанилүү: рынокту изилдөө, тез кирешенин артынан кубалабоо жана эл аралык ишенимдүү брокерлерди тандоо.
______________
Автордун таржымалы: Александр Бальдвин, тажрыйбалуу аналитик жана 15 жылдык стажы бар трейдинг мектебинин консультанты. Өткөн жашоомдо брокер болуп иштегем, ошондуктан банк жана капиталдарды башкаруу жаатын жакшы түшүнөм. Криптобиржада жеке методикам менен соода кылам. Бош убактымда NFT санарип картиналарын коллекциялайм. Мени баарынан да уникалдуу арт-объектилерди түзгөн заманбап сүрөтчүлөрдүн иши кызыктырат.