Мектептерге электрондук каттоо: 1 жана 2-класстарга жеңилдетилген жана ачык-айкын кабыл алуу

• Кыргыз Республикасынын Агартуу министрлиги балдарды мектепке кабыл алууну ачык-айкын жана мүмкүн болушунча ыңгайлуу кылган системаны ишке ашырууну улантууда. Бул тууралуу журналисттерге 2025-жылдын 16-июлунда Кыргыз Республикасынын Агартуу министрлигинин мектептик, мектептен тышкаркы жана кошумча билим берүү башкармалыгынын башчысы Айнура Кусеинова билдирди.

• 2025-жылы 1-2-класстарга каттоо электрондук форматта жүргүзүлүп жатат, бул ата-энелерге мектепти өз алдынча тандап, кайсы жерде жүргөнүнө карабастан, онлайн түрдө табыштама берүүгө шарт түзөт.

• Кусеинова быйыл каттоо системасы жеңилдетилгенин белгиледи. Ата-энелерден жашаган жери боюнча маалымкат, паспорттун көчүрмөсү же туулгандыгы тууралуу күбөлүктүн көчүрмөсү талап кылынбайт. Болгону окутуунун тилин тандоо жетиштүү – система балдарды каттоо дареги боюнча мектептерге автоматтык түрдө бөлүштүрөт.

• Электрондук каттоо эки этап менен жүргүзүлөт:

• * Биринчи этап – расмий каттоо дареги боюнча: ата-энелер баласын өзүнүн микроучастогундагы мектепке каттайт;
  * Экинчи этап – каттоо дарегине карабастан: бош орун бар каалаган мектепке арыз берүүгө болот.

• Министрлик аймактык билим берүү органдары жана техникалык кызматтар менен биргеликте системанын ишин координациялап, квоталардын туура бөлүштүрүлүшүн көзөмөлдөп, пайда болгон кыйынчылыктарга ыкчам чара көрүүдө.

• «Белгилей кетчү нерсе, мектептер жеткиликтүү орундардын санын өзүнүн мүмкүнчүлүгүнө жана шарттарына жараша аныктайт. Ошол эле учурда сапатты сактоо үчүн бир класста 36 окуучудан ашпашы керек деген милдеттүү норма бар», – деди ал.

• Ички миграциянын жогору болушуна байланыштуу, айрыкча Бишкек, Ош шаарларында жана Чүй облусунда мектептерге жүктөм көп болууда. Айрым ата-энелер популярдуу мектептерге балдарын каттоо үчүн жашаган жеринен башка дарекке атайылап каттоого турган учурлар бар. Мындай учурлар аныкталып, мыйзам бузуу менен кабыл алынган балдар каттоодон чыгарылат.

• «Мисалы, Бишкектеги бир мектепте 86 мыйзам бузуу аныкталган. Бул орундар ошол микроучастокто чындап жашаган балдарга берилди», – деп айтты Кусеинова.

  Мектепке кабыл алуу жобосуна ылайык, айрым категориядагы жарандарга жеңилдиктер каралган. Алар:

• * учурда кызмат өтөп жаткан аскер кызматкерлеринин балдары;
  * ошол мектепте кеминде бир жыл иштеген мугалимдердин балдары;
  * кайрылман статусуна ээ болгон этникалык кыргыздардын балдары;
  * эгиздер.

• Бул категориялар үчүн ар бир класстагы жалпы орундардын 10% квота каралган.

• 12 жылдык мектептик билим берүүгө өтүүгө байланыштуу быйыл 1-класстан тышкары 2-класска да кабыл алуу жүрүп жатат.

• -класска:
  * 2018-жылы төрөлгөн балдар;
  * 2019-жылы төрөлүп, «Наристе» программасы аркылуу мектепке чейинки даярдыктан өткөн балдар кабыл алынат.

• Министрликтин өкүлү ата-энелерге бала бала бакчада калса, кийинки жылы ал бала түз эле 2-класска бара албай, кайрадан 1-класска кабыл алынарын эскертти. Ошондуктан 2025-жылы сөзсүз түрдө баланы 1- же 2-класска каттоо маанилүү.

• Агартуу министрлиги ата-энелерди документтерди өз убагында электрондук система аркылуу тапшырууга, каттоо эрежелерин сактоого жана мектептердин чыныгы мүмкүнчүлүктөрүн эске алууга чакырат.

• «Ар бир бала мектепте орун менен камсыздалат – бир да бала билимсиз калбайт», – деди Айнура Кусеинова, сөзүн жыйынтыктап жатып.