Кыргызстанда жылына 10-12 миңден ашык ымыркай ара төрөлөт
17-ноябрь дүйнө жүзү боюнча Эл аралык эрте төрөлгөн балдар күнү белгиленет. Бул дата 2009-жылы Европанын жаңы төрөлгөн ымыркайларды колдоо фонду (EFCNI) тарабынан белгиленип, мөөнөтүнөн мурда төрөт, жаңы төрөлгөндөрдү кароо жана үй-бүлөлөргө колдоо көрсөтүү маселелерине коомчулуктун көңүлүн бурууга багытталган.
Дүйнөдө жыл сайын наристелердин 6–8 пайызы эрте төрөлөт. Кыргызстанда болсо жылына 10–12 миңден ашык ымыркай мөөнөтүнөн мурда жарык дүйнөгө келип, алардын жашоосу алгачкы күндөрдө жогорку технологиялык медициналык жардамга, адистердин квалификациясына жана коомдун колдоосуна түздөн-түз көз каранды.
Эрте төрөлгөн балдарды багып-көрүү – татаал, узак жана чыгымдуу процесс. Бул учурда ымыркайдын ичиндеги шартка максималдуу жакындатылган кырдаалды түзүү, организмдин али жетиле элек функцияларын колдоо өзгөчө маанилүү. 2004-жылдан тартып Кыргызстан Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун (ДСУ) жаңы төрөлгөндөрдү каттоо боюнча критерийлерине толук өткөн, бул бардык балдарга төрөлгөн учурдан тартып бирдей медициналык жардамга жетүүнү камсыздады.
Колдоого муктаж болгондор – бул балдар гана эмес, алардын ата-энелери да. Аларга кесипкөй медициналык жардам, психологиялык колдоо жана ымыркайды багуу боюнча билим берүү зарыл. Эрте төрөлүү – өкүм эмес: мындай балдардын басымдуу бөлүгү кийин ден соолугу чың, активдүү болуп чоңоёт жана көпчүлүгү чоң ийгиликтерге жетишет.
НЦОМиДдин жаңы төрөлгөн жана эрте төрөлгөн балдардын патологиясы бөлүмүнүн башчысы, педиатр-врач, КГМИПиПКнын педиатрия кафедрасынын доценти Сагын Абдувалиева белгилейт:
«Ар бир эрте төрөлгөн ымыркай – бул жашоонун алгачкы мүнөттөрүнөн тартып эле сыноолорго туш болгон кичинекей күрөшчү. Бүгүн медицина абдан төмөн салмак менен төрөлгөн ымыркайларды да багып-көрүүгө мүмкүнчүлүк берет. Биз 500–700 грамм салмак менен төрөлүп, кийин ден соолугу чың, активдүү болуп чоңойгон балдарды көрүп жатабыз. Бирок ар бир мындай жыйынтыктын артында дарыгерлердин, медайымдардын жана ата-энелердин зор эмгеги турат. Эрте төрөлүү – бул өкүм эмес, жөн гана өзгөчө башталыш. Туура мамиле жана колдоонун натыйжасында ал эң жарык, кубанычтуу жыйынтыктарга алып келет».
Кыргызстанда Эрте төрөлгөн балдар күнү онунчу жолу Улуттук энени жана баланы коргоо борборунун базасында өткөрүлүп жатат. Иш-чарага салттуу түрдө мөөнөтүнөн мурда төрөлүп, акыркы 10–15 жыл ичинде жаңы төрөлгөндөр патологиясы бөлүмүнөн чыгарылган балдар чакырылат. Бул – үй-бүлөлөр үчүн өзгөчө күн: дарыгерлер өз эмгегинин натыйжасын көрүшөт, ата-энелер болсо бири-бири менен тажрыйба бөлүшүп, колдоо көрсөтүшөт.
Дүйнөдө эрте төрөлгөн балдардын жашап кетүү көрсөткүчү жаңы технологиялардын, заманбап жабдуулардын жана эл аралык стандарттардын аркасында өсүүдө. Кыргызстан да перинаталдык кызматтарды өркүндөтүп, адистердин квалификациясын жогорулатып, жогорку технологиялык жардамдын жеткиликтүүлүгүн кеңейтүүнү улантууда.